گروت اپوکسی چیست؟

در صنایع مختلف، اجرای سازه‌های صنعتی، نصب تجهیزات مکانیکی و انتقال ایمن بارهای استاتیکی و دینامیکی، پاسخگوی الزامات فنی نیست. گاهی تجهیزات صنعتی آنقدر فشار زیادی به سطوح زیرین وارد می‌کنند که می‌توانند باعث ایجاد آسیب‌های ذاتی شوند. گروت اپوکسی، محصولی است که برای رفع این آسیب‌ها و جلوگیری از آن‌ها به کار گرفته می‌شوند و توانسته با مزایای بیشتر نسبت به گروت‌های سیمانی، روی انواع سطوح استفاده شود. گروت اپوکسی یک محصول دو جزئی و سه جزئی است که امکان انتقال یکنواخت تنش، افزایش دوام سازه و کاهش خطاهای اجرایی را فراهم می‌کند.

گروت اپوکسی چیست؟

گروت اپوکسی (Epoxy Grout)، یک محصول باکیفیت دو و سه جزئی است که با ترکیب رزین اپوکسی، هاردنر و سنگدانه‌های معدنی تهیه می‌شود. این گروت دارای غلظت پایینی بوده و قابلیت پر کردن سوراخ‌ها، درزها و ترک‌های روی سطوح بتنی و سیمانی را دارد. از این جهت پس از آماده سازی گروت، ترکیب هاردنر و رزین اپوکسی، می‌توان از آن برای پر کردن فاصله میان تجهیزات صنعتی، ترمیم قطعات، سطوح بتنی و تراز کردن سطوح مختلف، استفاده کرد.

مقاومت فشاری و مشخصات فنی گروت اپوکسی، کاملا وابسته به نوع هاردنر و ترکیبات تشکیل دهنده است؛ اما به طور کی، این گروت‌ها مقاومت فشاری بالایی دارند و می‌توانند در برابر نیروهای وارده، ضربه‌های شدید و آسیب‌های متداول، عملکرد بسیار خوبی از خود نشان دهند. چسبندگی بسیار بالای گروت اپوکسی، سیالی خوب برای قرارگیری روی سطوح و دوام و طول عمر بالا در دراز مدت، از ویژگی‌های این گروت محسوب می‌شوند.

طبقه بندی و بررسی انواع گروت اپوکسی موجود در بازار

تولید گروت اپوکسی که بتواند پاسخگوی نیازهای کاربران و صنایع مختلف باشد، اهمیت بسیار زیادی دارد. از همین جهت، شرکت‌های تولیدی این محصول را در 4 نوع مختلف گروت اپوکسی دو جزئی، سه جزئی، کم حرارت زا و مقاوم در برابر مواد شیمیایی تولید کرده‌اند. مهندسان و تامین کنندگان مواد اولیه، می‌توانند انواع گروت‌های اپوکسی را بسته به نیاز، مشخصات فنی و تناسب با انتظارات خود، انتخاب و اجرا نمایند.

گروت اپوکسی دو جزئی

گروت اپوکسی دو جزئی، از ترکیب رزین اپوکسی و هاردنر تشکیل شده که پس از ترکیب با یکدیگر، یک واکنش شیمیایی ایجاد می‌کنند. این نوع گروت، بدون فیلرهای معدنی است و خاصیت روانی بالایی دارد. با این وجود، مقاومت فشاری گروت اپوکسی دو جزئی نسبت به نوع گروت اپوکسی سه جزئی کمتر است؛ اما می‌توان برای کاشت انکر، پر کردن فضاهای محدود و تثبیت تجهیزات سبک، از این نوع گروت با مشخصات فنی مناسب استفاده کرد.

گروت اپوکسی سه جزئی

گروت اپوکسی سه جزئی، قابل استفاده در پروژه‌های صنعتی است و می‌تواند ظرفیت باربری و تنش‌های داخلی را کاهش دهد. این گروت از ترکیب رزین، هاردنر و فیلرهای معدنی همچون سیلیس تهیه شده و قادر به تحمل بارهای استاتیکی و دینامیکی شدید می‌باشد. از همین جهت در صنایع حساس که نیاز به یک گروت مقاوم و باکیفیت دارند، استفاده از گروت سه جزئی بسیار متداول است.

گروت اپوکسی کم حرارت زا

هنگام ترکیب رزین اپوکسی و هاردنر، واکنش گرما زا ایجاد می‌شود که در حجم بالا می‌تواند مشکل ساز باشد. گروت اپوکسی کم حرارت زا با کنترل سنتیک واکنش، می‌تواند دمای اوج واکنش ترکیب این گروت‌ها را حداقل 30 الی 40 درصد کاهش دهد. این فرآیند نه تنها ایمنی افراد هنگام تهیه این گروت‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند از ترک خوردگی‌های رایج نیز جلوگیری کند.

گروت اپوکسی مقاوم شیمیایی

در صنایعی که گروت در معرض مواد شیمیایی از جمله اسیدها، روغن‌ها، سوخت‌ها و حلال‌های مختلف قرار می‌گیرد، باید حتما از محصولی استفاده کرد که در معرض این ترکیبات دچار افت مقاومت و کیفیت نمی‌شود. گروت اپوکسی مقاوم شیمیایی، دارای ترکیباتی است که آن را در برابر مواد شیمیایی، اسیدها و بازها مقاوم می‌کنند. از این جهت در پروژه‌های حساسی که گروت در برابر ترکیبات شیمیایی قرار می‌گیرد، احتمال آسیب به آن به حداقل می‌رسد.

مهم‌ترین مزایای استفاده از گروت اپوکسی

گروت اپوکسی، با مقاومت فشاری بالا و حدود 3 الی 4 برابر بیشتر گروت سیمانی، می‌تواند در شرایط سخت نیز عملکرد خوبی داشته باشد. این گروت‌ها ثبات رنگ دارند و به مرور زمان دچار فرسودگی و یا انقباض نمی‌شوند. از جمله مهم‌ترین مزایا گروت اپوکسی عبارتند از:

مقاومت فشاری بسیار بالا

مقاومت فشاری گروت اپوکسی بسته به نوع فرمولاسیون، فیلر به کار رفته و دو جزئی و سه جزئی بودن آن متفاوت است؛ اما در مجموع مهم‌ترین مزایا آن محسوب می‌شود. اکثر گروت‌های اپوکسی معمولا قادر به تحمل فشار 70 تا 110 مگاپاسکالی هستند که به مراتب بالاتر از گروت‌های سیمانی متداول است. می‌توانید بدون نگرانی از خردشدگی و تغییر شکل، از گروت‌های اپوکسی استفاده کنید در صنایع حساس استفاده کنید.

چسبندگی بسیار قوی

ساختار پلیمری رزین اپوکسی و پیوندهای شیمیایی و مکانیکی تشکیل شده به همراه هاردنر، چسبندگی آن را روی سطوح بتنی و فلزی افزایش می‌دهد. مقاومت چسبندگی گروت‌های اپوکسی به فولاد و بتن بسیار بالا بوده و این موضوع اجازه جدا شدن، لغزش و ایجاد لایه ضعیف در سطح تماس گروت‌های اپوکسی را نمی‌دهد.

عدم انقباض (جمع شدگی)

یکی از مشکلات رایج در بعضی از گروت‌ها، جمع شدگی پس از خشک شدن است که معمولا به دلیل تبخیر آب رخ می‌دهد. گروت اپوکسی فاقد آب بوده و فرآیند سخت شدن آن بر پایه واکنش شیمیایی انجام می‌شود. در نتیجه، جمع شدن حجمی گروت‌های اپوکسی تقریبا صفر است. پس می‌توان برای پر کردن ترک‌های مویی و تمرکز تنش زیر بیس پلیت و صفحه ستون، از آن استفاده کرد.

مقاومت بالا در برابر بارهای دینامیکی و ارتعاش

گروت اپوکسی دارای مدول الاستیسیته بالاتری نسبت به گروت سیمانی است و توانایی تحمل بارهای سیکلی و ارتعاشی را دارد. در صنایعی که از ماشین‌های دوار، پمپ و تجهیزات صنعتی وجود دارند، می‌توان از گروت استفاده کرد تا احتمال شل شدن بولت‌ها و افت تراز به حداقل برسد.

نفوذپذیری بسیار پایین پس از اجرا

گروت اپوکسی دارای ساختار متراکم و بدون تخلخل (به ویژه در نوع سه جزئی) است. از مزایا گروت اپوکسی، می توان به جذب آب پایین آن اشاره کرد. بنابراین، این گروت اجازه ورود سیالات از جمله آب، مواد شیمیایی و یون‌های مخرب را به داخل گروت نمی‌دهد. این موضوع، عملکرد گروت‌های اپوکسی را برای حفظ دوام بلند مدت تضمین می‌کند.

مقاومت شیمیایی بسیار خوب

گروت‌های اپوکسی به ویژه نوع مقاوم شیمیایی، در برابر اسیدها، بازها، روغن‌ها و سوخت‌ها مقاومت بسیار خوبی دارند. می‌توان در محصولات استاندارد، از گروت اپوکسی استفاده کرد تا افت مقاومت مکانیکی در اثر مواجهه با مواد شیمیایی به حداقل برسد.

افزایش عمر مفید تجهیزات و سازه‌ها

مقاومت فشاری بالای گروت اپوکسی، چسبندگی عالی و عدم جمع شدگی آن، تمرکز تنش را به حداقل می‌رساند و باعث افزایش یکنواختی انتقال بارها خواهد شد. این موضوع مستقیما روی افزایش عمر فونداسیون، تجهیزات و سطوح بتنی و سیمانی موثر است.

عملکرد سریع و رسیدن به مقاومت قابل قبول

پس از گروت ریزی با گروت اپوکسی، امکان دستیابی به عملکرد سریع و رسیدن به مقاومت قابل قبول روی سطح وجود دارد. اکثر مدل‌های گروت اپوکسی، خیلی سریع خشک و سفت می‌شوند و امکان بهره برداری و استفاده از سطوح مختلف را فراهم می‌کنند.

محدودیت‌ها و نقاط ضعف گروت اپوکسی

با وجود مزایا گروت اپوکسی، این محصول از چندین جهت دارای معایب و نقاط ضعفی نیز هست که مهندسان باید به آن‌ها توجه داشته باشند. در وهله اول، قیمت گروت اپوکسی نسبت به گروت سیمانی بالاتر است؛ اما به دلیل طول عمر بالا، توجیه اقتصادی برای خرید آن وجود دارد. در وهله دوم، گیرش اولیه گروت‌های اپوکسی بسیار بالا بوده و در پروژه‌های عظیم با متراژ بالا، ممکن است کمی چالش ایجاد کند.

موضوع سوم، حساسیت گروت‌های اپوکسی نسبت به اختلاط است. یعنی گروت‌های اپوکسی در برابر اختلاط هاردنر و رزین اپوکسی بسیار حساس هستند و نسبت اختلاط باید رعایت شود. عدم رعایت این نسبت، عملکرد کلی گروت‌های اپوکسی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

کاربردهای اصلی گروت اپوکسی در پروژه‌های ساختمانی و صنعتی

گروت اپوکسی هم در پروژه‌های ساختمانی برای ترمیم و اصلاح و هم در پروژه‌های صنعتی برای مقاوم سازی و پر کردن زیر تجهیزات مختلف، استفاده می‌شود. از جمله مهم‌ترین موارد کاربرد گروت اپوکسی عبارتند از:

پر کردن زیر بیس پلیت و صفحه ستون

فضای زیر بیس پلیت و صفحه ستون‌های فلزی، با کمک گروت اپوکسی قابل پر شدن است تا بتوان انتقال یکنواخت بار از سازه فلزی به بتن فونداسیون را شاهد بود. گروت‌های اپوکسی با چسبندگی بسیار بالا، امکان انتقال بار ایمن و یکنواخت را زیر سطوح مختلف فراهم می‌کنند.

پرنمودن فضاي خالی زير شاسي‌ها و اطراف بولت

فضای خالی زیر شاسی و اطراف بولت‌ها، می‌تواند باعث ایجاد ارتعاش، لقی و شلی تجهیزات و قطعات شود که در نهایت کیفیت کار را تحت تاثیر قرار می‌دهند. می‌توان با کمک گروت اپوکسی، فضای خالی زیر شاسی‌ها و اطراف بولت‌ها را با اتصال یکنواخت پر کرد و قابلیت تحمل بارهای استاتیکی و دینامیکی این قطعات را به حداکثر رساند.

کاشت انکر بولت و میلگرد در بتن

به منظور اجرای میلگرد و انکر بولت، می‌توان از مصالح مختلفی از جمله چسب و ملات استفاده کرد؛ اما یکی از بهترین گزینه‌ها با قابلیت چسبندگی عالی، گروت اپوکسی است. دلیل انتخاب آن به عنوان کاربرد گروت اپوکسی این است که هم چسبندگی خوبی به بتن قدیمی دارد، هم گیرایی فولاد را به بهترین شکل تامین می‌کند. در پروژه های مقاوم سازی و ساختمان سازی، می‌توان از گروت برای ایجاد اتصال با دوام استفاده کرد.

تراز کردن انواع ماشین آلات با بار دینامیکی و تجهیزات دوار روی فونداسیون

تراز نبودن سطح زیرین ماشین آلات صنعتی، می‌تواند آسیب جدی به آن‌ها وارد کرده و مانع از انتقال لرزش صحیح شود. استفاده از گروت اپوکسی، برای تراز کردن تجهیزات دوار و ماشین آلات مختلف همچون کمپرسور، توربین‌ها و پمپ‌ها باید با دقت انجام شود تا تاثیر مثبت در طول عمر آن‌ها داشته باشد.

تثبیت کردن ریل‌های راه آهن و ریل جرثقیل

در سیستم‌های ریلی، پایداری و دقت تراز ریل‌ها اهمیت زیادی دارد. گروت اپوکسی، به دلیل مقاومت بالا در برابر بارهای تکرار شونده، ارتعاش و سایش، گزینه‌ای مناسب برای تثبیت ریل‌های راه آهن و جرثقیل است و می‌تواند سطوح زیرین آن‌ها را تراز نگه دارد. به ویژه در محیط‌هایی که احتمال نشست وجود دارد، استفاده از گروت اپوکسی بسیار مفید است.

پر کردن فضای بین پلیت فولادی و بتن در روش ژاکت فلزی

مقاوم سازی با ژاکت فلزی، نیازمند استفاده از صفحات فولادی و چسباندن آن روی سطح بتن است. گروت اپوکسی، قابلیت پر کنندگی بالا و چسبندگی بسیار قوی دارد و می‌تواند فضای خالی میان پلیت و بتن را به طور کامل پر کند. این فرآیند باعث انتقال صحیح نیروها شده و یکپارچگی سیستم ژاکت فلزی را افزایش می‌دهد.

ترمیم کرمو شدگی بتن

کرمو شدگی بتن یکی از مشکلات اجرایی بتن است که معمولا به دلیل عدم اختلاط و ویبره مناسب، رخ می‌دهد. گروت اپوکسی، نفوذپذیری مناسب در بتن دارد و می‌تواند بدون انقباض، درزها و سوراخ‌های ایجاد شده در بتن را پر کند. با کمک گروت، می‌توان ساختار بتن را به صورت یکپارچه کرد تا احتمال نفوذ رطوبت و مواد خورنده به داخل بتن به حداقل برسد.

گروت اپوکسی بهتر است یا گروت سیمانی؟

گروت اپوکسی و سیمانی، هر دو گزینه‌های عالی برای اجرا در پروژه‌های مختلف هستند و نیاز صنایع را به محصولی باکیفیت برطرف می‌کنند. با این وجود، گروت اپوکسی از چندین جهت نسبت به گروت سیمانی عملکرد بهتری دارد و می‌تواند با مقاومت فشاری نهایی بالاتر، ترکیبات تشکیل دهنده متراکم و پر کننده‌های معدنی، در شرایط سخت محیطی و ارتعاش و لرزش‌های وارده، عملکرد بهتری نسبت به گروت سیمانی داشته باشد. در جدول زیر، دقیق‌تر با جزئیات متفاوت این دو نوع گروت آشنا می‌شوید.

نکات فنی و روش صحیح استفاده از گروت اپوکسی

استفاده از گروت اپوکسی به صورت صحیح، باید با توجه به مشخصات و برگه اطلاعات فنی محصول (Technical Data Sheet) انجام شود. برخلاف باور عامه مردم، اجرای این محصول، کار سختی نیست؛ اما ترکیب کردن، اجرا و فشرده کردن آن، تاثیر زیادی روی دستیابی به مقاومت مورد انتظار دارد.

به منظور اجرای گروت اپوکسی، ابتدا باید سطحی که نیاز به پوشش دهی با آن را دارید کاملا تمیز و آماده کنید. خنک نگه داشتن فضای کار برای اجرای صحیح، اهمیت دارد. سپس می‌توان با نسبت مشخص تعیین شده، جزء A را با جزء B و در صورت نیاز جزء C در یک سطل مخصوص ترکیب کرد.

پس از اختلاط کامل، می‌توان با کمک مته برقی، دو یا سه جزء گروت اپوکسی را به طور کامل مخلوط کرد. زمانی که گروت آماده و یکنواخت شد، امکان اجرای آن روی سطح با استفاده از ماله وجود دارد. می‌توان گروت را با فشار ماله روی سطح متصل کرد و مقدار اضافی محصول را نیز جدا نمود.

 مدت زمان خشک شدن گروت اپوکسی چقدر است؟

زمان ژل شدن اولیه گروت اپوکسی معمولا 3 ساعت، زمان خشک شدن اولیه 7 ساعت و زمان بهره برداری نهایی حدود 7 روز است. دمای هوا، میزان رطوبت و ضخامت گروت اپوکسی اجرا شده روی سطح، همگی می‌توانند روی زمان خشک شدن نهایی آن تاثیرگذار باشند.

میزان مصرف گروت اپوکسی چقدر است؟

میزان مصرف گروت اپوکسی بسته به نیاز سطح و کاربرد گروت اپوکسی متفاوت است. معمولا برای هر لیتر حجم، نیاز به 2 الی 3 کیلوگرم گروت دارید تا بتوانید کل سطح را پوشش دهید؛ اما در صورت نیاز می‌توان این مقدار را برای پوشش دهی ترک و سوراخ‌های ریز کاهش داد.

حداکثر ضخامت گروت اپوکسی چه مقدار است؟

حداکثر ضخامت گروت اپوکسی بسته به کاربرد مورد نظر متفاوت است و نمی‌توان عدد مشخصی را تعیین کرد؛ اما حداقل ضخامت گروت‌های اپوکسی باید 25 میلی متر باشد. در صورت نیاز به اجرای گروت‌های اپوکسی با ضخامت بالاتر، بهتر است که از گروت‌های کم حرارت زا استفاده کرد.

شرایط نگهداری از گروت اپوکسی چیست؟

به منظور بهره مندی از کاربرد گروت اپوکسی و استفاده صحیح از آن، حتما باید به شرایط نگهداری از این گروت‌ها توجه شود. گروت‌های اپوکسی در صورت مراقبت صحیح، قابل نگهداری به مدت 12 ماه هستند. شرایط نگهداری از آن‌ها بسته به برند تولید کننده متفاوت است؛ اما به طور کلی، باید به نکات زیر توجه داشت:

• گروت را در یک جای خشک و با دمای متعادل نگهداری کنید.
• از تماس مستقیم گروت با باران و نور مستقیم خورشید خودداری کنید.
• گروت‌ها باید در بازه دمایی 5 تا 40 درجه سانتی گراد نگهداری شوند.
• اجازه یخ زدگی گروت‌های اپوکسی به ویژه هاردنر آن‌ها را ندهید.

راهنمای خرید و قیمت گروت اپوکسی

قیمت گروت اپوکسی وابسته به نوع رزین و فیلر به کار رفته، دو جزئی و سه جزئی بودن محصول، ترکیبات تشکیل دهنده و برند تولید کننده است. با نوسانات قیمت دلار، قیمت هر یک از ترکیبات تشکیل دهنده گروت نیز تغییر می‌کند و این موضوع، لازمه استعلام قیمت این گروت‌ها به صورت روزانه است.

پس از دریافت پیش فاکتور قیمت خرید گروت اپوکسی، می‌توانید برای خرید این محصولات اقدام کنید. هنگام خرید توجه به دو جزئی و سه جزئی بودن محصول، میزان مقاومت در برابر مواد شیمیایی و مشخصات فنی همچون مقاومت فشاری، زمان خشک شدن و بهره برداری، همگی حائز اهمیت هستند.

کلام پایانی

گروت اپوکسی، محصولی کاربردی برای اجرا در پروژه‌های عمرانی و صنعتی است. این محصول نه تنها برای ترمیم سطوح بتنی، بلکه برای تراز کردن سطح قبل از نصب و اجرای ماشین آلات صنعتی بزرگ و سنگین نیز استفاده می‌شود. خاصیت سیالیت خوب گروت‌های اپوکسی، اجرای آن‌ها را روی سطوح مختلف ساده‌تر کرده است و چالش‌های اجرایی را به حداقل می‌رساند. تنها باید هنگام خرید به برند تولید کننده و کیفیت نهایی محصول توجه داشته باشید.