وال مش چیست؟

وال مش چیست؟

وال مش یا والمش، روشی نوین برای مهار لرزه‌ ای دیوارهای غیر سازه‌ ای در ساختمان‌ ها است. در این سیستم، نوارهای مش فایبرگلاس بر روی سطح دیوار نصب شده و سپس با اجرای پلاستر معدنی (سیمانی یا گچی) پوشانده می‌ شوند تا دیوار در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله و باد مهار شود.

در عمل، والمش به‌ عنوان جایگزینی مدرن برای وال پست‌ سنتی شناخته می‌ شود، روشی که بدون استفاده از المان‌ های فلزی سنگین، رفتار لرزه ای دیوارهای غیر سازه‌ ای را کنترل می کند. ترکیب توری فایبرگلاس و پلاستر، یک سیستم کامپوزیتی از نوع FRCM (ملات سیمانی مسلح به شبکه الیاف) ایجاد می‌ کند که نقش مؤثری در افزایش ایمنی دیوارها دارد.

با توجه به مزایا، سرعت اجرا و هماهنگی بیشتر با ضوابط جدید طراحی لرزه‌ ای، پیش‌ بینی می‌ شود در آینده، وال مش جایگزین روش‌های قدیمی مهار دیوار شود. در ادامه، به بررسی دقیق‌ تر ویژگی‌ ها، مزایا، معایب و کاربرد های این سیستم می‌ پردازیم.

وال مش چگونه دیوارهای غیرسازه‌ای را مهار می کند؟

در هنگام اعمال نیروهای جانبی مانند زلزله یا باد، دیوارهای غیر سازه‌ ای مستعد نا پایداری، ترک‌ خوردگی و حرکت خارج از صفحه هستند. سیستم وال مش با ایجاد یک لایه مسلح پیوسته بر روی سطح دیوار، این رفتار ناپایدار را کنترل می‌ کند.

در این سیستم، شبکه الیاف به‌ صورت نواری یا سراسری بر روی دیوار اجرا شده و سپس با پلاستر وال مش پوشانده می‌ شود. این ترکیب باعث کنترل رفتار دیوار در برابر خمش خارج از صفحه شده و نیرو های وارد بر دیوار را به‌ جای تمرکز نقطه ای، در سطح دیوار توزیع می‌ کند. در نتیجه، از گسترش ترک‌ ها و آسیب‌ های موضعی جلوگیری می‌ شود.

کامپوزیت ایجاد شده از توری الیافی و پلاستر، از نظر مکانیزم عملکرد، رفتاری مشابه با سیستم‌ FRCM (ملات سیمانی مسلح به الیاف) دارد و موجب افزایش مقاومت خمشی دیوار می‌ شود. این سیستم ضمن حفظ یکپارچگی دیوار در برابر نیروهای جانبی، با کاهش تمرکز تنش و کنترل ترک‌ خوردگی، احتمال جدا شدگی و سقوط اجزای دیوار را در هنگام زلزله به حداقل می‌رساند.

وال مش از چه اجزایی تشکیل شده است؟

• توری یا مش فایبرگلاس: یکی از اجزای کلیدی وال مش، توری الیاف شیشه است که می‌ تواند از نوع مش فایبرگلاس (AR-glass) یا توری فایبرگلاس (E-glass) باشد. این توری با افزایش مقاومت دیوار، آن را در برابر زلزله مهار می‌ کند و بدون آن، والمش عملاً بی‌معنی است.
• پلاستر: پلاستر مثل یک چسب، شبکه الیاف را به دیوار می‌ چسباند و نیروهای وارده را به مش منتقل و در سطح دیوار توزیع می‌کند. این لایه، علاوه بر تثبیت مش، از دیوار و شبکه الیاف محافظت می کند. نوع آن معمولا بسته به موقعیت دیوار انتخاب می شود. پلاستر سیمانی برای مهار دیوارهای خارجی ساختمان و پلاستر گچی در مهار دیوارهای داخلی کاربرد دارد.
• پروفیل نبشی یا ناودانی: این پروفیل‌ ها دیوار را به قاب سازه متصل کرده و حرکت آن به سمت خارج از صفحه را مهار می‌ کنند، در عین حال اجازه می‌ دهند دیوار در حین زلزله به‌ طور کنترل‌ شده جابجا شود. علاوه بر این، آن‌ ها مانند یک واسطه، نیروهای وارده را از نوارهای وال مش دریافت و نهایتا به قاب سازه منتقل می‌ کنند.
• مصالح جداکننده: این‌ ها مصالح سبک‌ وزن متراکمی مانند یونولیت و پشم سنگ هستند که دیوار را از قاب سازه جدا می‌ کنند تا در حین لغزش دیوار هنگام زلزله، نیروی اضافی و ضربه‌ ای از طرف دیوار به قاب سازه وارد نشود. به این ترتیب دیوار می‌ تواند آزادانه در جای خود تکان بخورد بدون اینکه سازه تحت تنش غیرضروری قرار بگیرد.

مهم‌ترین ویژگی‌ ها و مزایای وال مش چیست؟

با توجه به اهمیت مهار دیوارهای غیرسازه‌ ای در برابر زلزله و باد، شناخت ویژگی‌ ها و مزایای هر روش اهمیت ویژه‌ ای دارد، زیرا نشان می‌ دهد هر روش چگونه می‌ تواند عملکرد دیوار را بهبود بخشد و چه مزیتی نسبت به سایر روش‌ ها دارد. والمش یکی از این راهکار های مؤثر است که در ادامه به بررسی مزایا و ویژگی‌های آن می‌ پردازیم.

• اجرای آسان و سریع: نصب ساده بدون نیاز به جوشکاری یا تجهیزات پیچیده.
• حذف وال پست (وادارها) و میلگرد بستر: حذف قطعات فلزی سنگین، گران و سخت در اجرا.
• سبک وزن: والمش به شدت سبک است و بار مرده ساختمان را افزایش نمی‌ دهد.
• کم خطا و مطمئن: ریسک خطاهای اجرایی در این روش بسیار پایین است.
• هزینه مناسب: هزینه وال مش تقریبا نصف وال پست‌های سنتی است.
• قابل اجرا بدون نیاز به مهارت و تخصص: حتی کارگران عادی با آموزش کوتاه می‌توانند آن را اجرا کنند.
• منعطف در اجرا: قابلیت نصب همزمان با دیوارچینی یا پس از آن.
• قابل استفاده روی دیوارهای قدیمی: بدون نیاز به تخریب، دیوارهای بدون وال پست را مهار می‌ کند.
• تطابق با هر نوع دیوار: با انواع دیوار و مصالح مختلف ساختمانی سازگار است.
• دوام بالا و مقاومت طولانی در برابر شرایط محیطی: زنگ نمی‌ زند، خورده نمی شود و عمر مفید طولانی دارد.
• مورد تایید نظام مهندسی: دستورالعمل جامع و استاندارد برای آن ارائه شده است، برای تاییدیه وال مش باید طبق ضوابط آن را اجرا کنید.

آیین نامه ها و استانداردهای اجرای وال مش کدام اند؟

تا بهار ۱۴۰۳، آیین‌نامه‌ها و استانداردهای مختلفی برای اجرای والمش وجود داشتند، از جمله پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰، نشریه‌ ۷۱۴ و نشریه ۸۱۹. با گذر زمان و شناسایی برخی کمبودها و سوءاستفاده‌ها، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی تصمیم گرفت جامع‌ترین مرجع اجرایی والمش را ارائه و رفع ممنوعیت وال مش را اعلام کند. دستورالعمل ۱۴۰۳ وال مش، با عنوان دستورالعمل طراحی و اجرای ملات مسلح به الیاف شیشه برای مهار دیوارهای بلوکی، تا امروز معتبرترین و کامل ترین استاندارد اجرای وال مش به شمار می‌ رود و استفاده از هر آیین‌ نامه‌ ای که خلاف ضوابط آن باشد، ممنوع اعلام شده است.

چرا وال مش در مقایسه با وال پست فلزی بهتر است؟

وال مش، یک وال پست نوین است که در مقایسه با وال پست‌های سنتی فلزی مزایای زیادی دارد. وال پست‌های قدیمی از فولاد ساخته می‌شدند و هم سنگین بودند و هم اجرای آن‌ها دشوار بود. نصب این وال پست‌ها معمولاً با جوشکاری یا پیچ و پلاک انجام می‌شد و نیاز به تجهیزات ویژه و نیروی متخصص داشت. علاوه بر این، قطعات فلزی فضای کارگاه و انبار را شلوغ می‌کردند و ایمنی کارگران را در حین کار تهدید می‌کردند، زیرا قطعات تیز می‌توانست به دست یا لباس آن‌ها آسیب برساند. از همه مهم تر، قیمت وال پست‌ فلزی بسیار بالا است، چرا که از فولاد ساخته شده‌ اند و فولاد ذاتاً یکی از مصالح ساختمانی نسبتا گران است.

در مقابل، وال مش روشی سبک، ساده و ایمن برای مهار دیوار های غیرسازه‌ ای است. نصب آن بسیار آسان است و نیازی به تجهیزات پیچیده یا نیروی متخصص ندارد، به‌طوری‌ که حتی کارگران عادی ساختمان نیز با یک آموزش کوتاه می‌ توانند آن را اجرا کنند. در این سیستم، وادارها و میلگرد بستر حذف شده‌ اند و به‌ جای آن‌ها از توری الیاف شیشه با وزن بسیار سبک تر استفاده می‌ شود. مصالح والمش به دلیل ابعاد جمع‌ و جور و وزن کم، فضای کارگاه و انبار را شلوغ نمی‌ کنند. علاوه بر این، ایمنی کارگران در حین حمل‌ و نقل و اجرا تضمین می شود و خطرات ناشی از قطعات سنگین و تیز وجود ندارد. مهم‌تر از همه، وال مش عملکرد مؤثرتری در مهار دیوارها نسبت به وال پست‌ های فلزی ارائه می‌دهد و هم‌ زمان موجب افزایش سرعت اجرا و کاهش هزینه‌ها نیز می‌ شود. در بدترین حالت، هزینه اجرای وال مش حدود ۳۰٪ کمتر از وال پست فلزی است و این اختلاف می‌تواند تا ۶۰٪ نیز برسد.

بنابراین می‌ توان گفت والمش بهترین جایگزین وال پست‌ است، چرا که روش‌ های نوین مانند وال مش با هدف برطرف‌ کردن ضعف‌ ها، محدودیت‌ ها و مشکلات سیستم‌ های قدیمی توسعه یافته‌ اند و به همین دلیل، تفاوت آن‌ ها با روش‌ های سنتی نه‌ تنها نشانه ضعف نیست، بلکه بیانگر ارتقای عملکرد، ایمنی و کارایی است.

وال مش چگونه اجرا می شود؟

اجرای وال مش فرآیندی ساده و انعطاف‌ پذیر دارد و برخلاف وال پست‌ های سنتی، پیچیدگی ندارد. به‌ طور خلاصه، در این سیستم کافی است مش فایبرگلاس با استفاده از پلاستر روی سطح دیوار تثبیت شود و سپس مصالح جداکننده و پروفیل‌های نبشی یا ناودانی مطابق نقشه اجرایی نصب شوند. جزئیات اجرا مانند فاصله‌ها، ابعاد، نوع اجرای نواری یا سراسری و محل قرارگیری اجزا، همگی در نقشه و دستورالعمل مشخص می‌ شوند. والمش به‌ طور کلی به دو روش قابل اجرا است:

روش اول : اجرای وال مش همزمان با دیوارچینی

در این روش، ابتدا مصالح جدا کننده در مجاورت ستون‌ ها نصب می‌ شود و دیوار چینی تا رج آخر ادامه پیدا می‌ کند. پس از آن، یک لایه پلاستر روی دیوار اجرا شده، مش فایبرگلاس روی آن قرار می‌ گیرد و لایه نهایی پلاستر اعمال می‌ شود. در انتها، مصالح جدا کننده زیر سقف و سپس نبشی یا ناودانی‌ ها نصب می‌شوند. این روش رایج‌ترین و ساده‌ترین حالت اجرای وال مش است.

روش دوم : اجرای وال مش پس از دیوارچینی

در این حالت، دیوار از قبل اجرا شده و لازم است مصالح جداکننده از قبل پیش‌ بینی یا به‌ صورت اصلاحی نصب شوند. سپس مش فایبرگلاس و پلاستر طبق ضوابط روی دیوار اجرا شده و در نهایت نبشی‌ وال مش یا ناودانی‌ ها نصب می‌ شوند. این روش به‌ ویژه برای مهار لرزه ای دیوارهای بدون وال پست کاربرد دارد.

در مجموع، سادگی اجرا، انعطاف‌ پذیری در زمان اجرا (قبل یا بعد از دیوارچینی) و امکان اجرای دیوارهای خاص بدون تجهیزات پیچیده، از مهم‌ ترین مزایای وال مش است.

قیمت وال مش و دستمزد اجرای آن

قیمت وال مش در هر پروژه می‌ تواند متفاوت باشد، زیرا شرایط اجرا و طرح آن در هر ساختمان منحصر به فرد است. در برخی پروژه‌ ها ممکن است نیاز به اجرای سراسری باشد و در برخی دیگر، اجرای نواری کافی باشد. نوع مش فایبرگلاس، استفاده از پلاستر سیمانی یا گچی و برند مصالح همگی روی قیمت تأثیر دارند. علاوه بر این، فاصله محل خرید وال مش تا پروژه و هزینه حمل و نقل، دستمزد اجرا، دسترسی به محل کار و شرایط آب و هوایی نیز از عوامل مؤثر بر هزینه نهایی هستند. با این حال، خبر خوب این است که حتی در بدترین شرایط، هزینه والمش همواره کمتر از وال پست فلزی خواهد بود.